Laboratorium - Przegląd Ogólnopolski wydanie nr 5-6/2015
Laboratorium - Przegląd Ogólnopolski wydanie nr 5-6/2015

Zakład Immunologii Hematologicznej i Transfuzjologicznej w IHIT w Warszawie - relacja z wizyty. W wydaniu: medycyna laboratoryjna i diagności laboratoryjni w szybko zmieniającej się rzeczywistości, odpady medyczne a zagrożenia szpitalne, GMO w laboratorium. Polecamy: sekwencjonowanie nowej generacji w wirusologii, badania składu jonowego płynu do dializ otrzewnowych oraz dializatów, przeżywalność Yersinia enterocolitica we krwi i jej składnikach.

SPIS TREŚCI

Spis treści

W laboratorium

Zakład Immunologii Hematologicznej i Transfuzjologicznej w Instytucie Hematologii i Transfuzjologii

Instytut Hematologii i Transfuzjologii, utworzony w 1951 r., jest głównym w kraju ośrodkiem naukowym w zakresie swoich dyscyplin tytułowych oraz referencyjnym ośrodkiem kliniczno-diagnostycznym. Jednostka współpracuje z licznymi ośrodkami w kraju i za granicą.

Odpady medyczne a zakażenia szpitalne

Już w starożytności zauważono, iż przestrzeganie higieny może mieć znaczący wpływ na zmniejszenie zachorowań na choroby zakaźne. W dzisiejszych czasach, na straży prawidłowego procesu gospodarowania odpadami szpitalnymi, mogącymi być źródłem zakażeń, stoi szereg ustaw i dyrektyw, które w dużym stopniu chronią środowiska wykonujące działalność leczniczą przed występowaniem ognisk epidemicznych. Jednak pomimo wdrażania zalecanych procedur wciąż notuje się zakażenia szpitalne. Wydaje się, że główną przyczyną tego zjawiska jest nabywanie przez mikroorganizmy nowych cech fenotypowych skutkujących cięższym przebiegiem chorób bądź opornością na stosowane leczenie.

Medycyna laboratoryjna i diagności laboratoryjni w szybko zmieniającej się rzeczywistości

Lekarze od wieków interesowali się cechami fizykochemicznymi płynów organizmu człowieka, a ich wizualna ocena była powszechna do końca XIX wieku. Chociaż próby wykorzystywania materiałów biologicznych do celów medycznych mają swoją wielowiekową historię, medycyna laboratoryjna zanotowała, podobnie jak wiele innych dziedzin nauki, ogromny postęp przede wszystkim w ubiegłym wieku. Ostatnie lata zmieniły w medycynie laboratoryjnej prawie wszystko, od technologii i możliwości wykonywania analiz w dowolnym miejscu i w dowolnym czasie do zmiany sposobu myślenia, interpretacji i wykorzystywania wyników badań laboratoryjnych.

DIAGNOSTYKA LABORATORYJNA

Zastosowanie technik sekwencjonowania nowej generacji w wirusologii

Technologie sekwencjonowania nowej generacji dowiodły swojej przydatności w wielu dziedzinach nauk medycznych. Dzięki wysokiej wydajności i czułości znalazły szczególne zastosowanie w diagnostyce wirusologicznej. Z powodzeniem wykorzystywane są m.in. w badaniach nad zmiennością genetyczną i mechanizmami oporności na leczenie wirusa zapalenia wątroby typu C (HCV).

Przeżywalność Yersinia enterocolitica we krwi i jej składnikach

Yersinia enterocolitica jest dla człowieka fakultatywnym patogenem wewnątrzkomórkowym. Dzięki czynnikom wirulencji takim jak adhezyna YadA czy białka Yops jest zdolna do przeżycia w komórkach eukariotycznych. Posocznice będące następstwem przeniesienia pałeczek Y. enterocolitica podczas przetaczania krwi i/lub jej składników nie są zjawiskiem powszechnym. Wysoka śmiertelność wśród pacjentów z jersiniozą poprzetoczeniową wskazuje na ryzyko zakażenia biorców krwi lub jej składników pobranych od dawcy znajdującego się w okresie bezobjawowej bakteriemii przejściowej.

Badania składu jonowego płynu do dializ otrzewnowych oraz dializatów

Choroby nerek dotyczą już ponad 10% populacji ludzkiej. Schyłkowa niewydolność nerek wymaga u chorego zastosowania technik nerkozastępczych, takich jak hemodializa lub dializa otrzewnowa. W dializie otrzewnowej stosuje się płyny dializacyjne, które wprowadzone do otrzewnej pozwalają usuwać toksyny z organizmu chorego. Ich skład i jakość mają kluczowe znaczenie dla efektów leczenia. W pracy przedstawiono wyniki oznaczania głównych nieorganicznych anionów i kationów (Na+, K+, Mg2+, Ca2+) w płynie stosowanym do dializ i kationów w płynie dializacyjnym oraz dializatach pobieranych od pacjenta leczonego tą metodą. Okres badań obejmował 7 dni, a dializaty były pobierane 4 razy na dobę zgodnie z cyklem wymian. Zastosowane zwalidowane metodyki oparte na chromatografi i jonowej z detekcją konduktometryczną pozwoliły na określenie zmian stężeń poszczególnych jonów w analizowanych próbkach oraz udowodniły przydatność chromatografii i jonowej do analiz próbek o tak złożonych matrycach, jak próbki płynów dializacyjnych.

Jakość wody w chemii klinicznej

Znaczenie jakości wody w chemii klinicznej. Wymagania, potencjalne problemy i ich następstwa. Przegląd technik oczyszczania wody, ich właściwości oraz prawidłowy dobór.

LABORATORIUM PRZEMYSŁOWE

Techniki radiacyjne w utrwalaniu żywności

Zastosowanie technik opartych na promieniowaniu jonizującym w utrwalaniu produktów spożywczych sięga swoją historią lat trzydziestych ubiegłego stulecia. Pomimo wysokiej skuteczności oraz bezpieczeństwa wykorzystanie omawianych metod budzi wśród konsumentów wątpliwości, wywołane na ogół brakiem wiedzy w tej kwestii. Radiacja żywności jest o wiele bardziej bezpiecznym sposobem utrwalania, aniżeli konwencjonalne techniki oparte m.in. na syntetycznych substancjach przedłużających trwałość. W artykule omówiono radiacyjne metody utrwalania żywności, zagadnienia legislacyjne oraz ich aspekt zdrowotny i żywieniowy.

Zastosowanie metody FTIR do badań ilościowych w materiałach stosowanych w przemyśle odlewniczym

W artykule przedstawiono wyniki badań nad zastosowaniem metody spektroskopii w podczerwieni (FTIR) do oznaczania zawartości SiO2 w regeneracie piasku chromitowego oraz ilości montmorillonitu w bentonitach odlewniczych. Powszechnie stosowaną metodą oznaczania zawartości montomorillonitu w bentonitach jest metoda błękitu metylenowego. Jej zasadniczą wadą jest czasochłonność. Na Wydziale Odlewnictwa AGH opracowano także metodę kompleksu miedziowego Cu-TET, która znacząco skraca czas uzyskania wyników oraz pozwala uzyskać wysoką powtarzalność wyników.

LABORATORIUM ŚRODOWISKOWE

Czy zawartość metali i metaloidów w rzekach Górnego Śląska stanowi zagrożenie?

W pracy spróbowano odpowiedzieć na pytanie, czy zawartość metali i metaloidów w rzekach Górnego Śląska stanowi zagrożenie. Jako przykład cieku przepływającego przez sam środek Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (GOP) wybrano Kłodnicę. Przedstawiono wyniki badań oznaczania całkowitej zawartości metali i metaloidów (V, Mn, Co, Ni, Cu, Zn, As, Rb, Sr, Ag, Cd, Te, Ba, Tl, Pb, Fe, Ga, Mo, U, Cr, Sb) w próbkach wód zmierzonych przy użyciu spektrometru ICP-MS. Stężenia poszczególnych metali i metaloidów charakteryzowały się sezonową zmiennością. Uzyskane wyniki jasno wskazują, że najwyższe stężenie szkodliwych analitów, takich jak ołów czy chrom, znaleziono w punktach pobierania próbek usytuowanych w centrum GOP.

Organizmy modyfikowane genetycznie w laboratorium

Jedną z dziedzin badań współczesnej biotechnologii są organizmy modyfi kowane genetycznie (GMO), posiadające sztucznie wprowadzone przez naukowców geny, nadające im nowe, pożądane cechy, których brak u organizmów niemodyfikowanych tego samego gatunku. Wraz z rozwojem badań nad GMO tworzone są nowe przepisy prawne regulujące kwestie pracy z organizmami GM. Regulacje te obejmują swoim zakresem również wyposażenie i zasady funkcjonowania wyspecjalizowanych laboratoriów badawczych oraz procedury postępowania z GMO.

WYDARZENIA

Kalendarium wydarzeń

Konferencja Naukowa „Monitoring i analiza wody. Chromatograficzne metody oznaczania substancji o charakterze jonowym”

Targi Eurolab 2015

TELEOBIEKTYW

Decyduje myśl