Laboratorium - Przegląd Ogólnopolski wydanie nr 5-6/2017
Laboratorium - Przegląd Ogólnopolski wydanie nr 5-6/2017

Temat numeru: zastosowanie adsorpcji i filtracji membranowej w oczyszczaniu odcieków z ustabilizowanych składowisk komunalnych (artykuł dostępny również w wersji anglojęzycznej). Rozmowa numeru: Człowiek a środowisko - zagrożenia związane z farmaceutykami - wywiad z prof. dr. hab. Piotrem Stepnowskim. Instrukcje i procedury: Clostridium perfringens - oznaczanie metodą filtracji membranowej. W wydaniu: rozwój metodyk oznaczania leków stosowanych w stałych próbkach środowiskowych, biofilmy w przemyśle rozlewniczym. Polecamy relację z wizyty w Laboratorium Centralnym  Aqua S.A. w Bielsku-Białej oraz artykuł Pomieszczenia czyste - aspekty wykończenia i sterylizacji w kontekście bezpieczeństwa użytkowania.

SPIS TREŚCI

Spis treści

ROZMOWA NUMERU

Człowiek a środowisko – zagrożenia związane z farmaceutykami

Rozmowa z prof. dr. hab. Piotrem Stepnowskim, kierownikiem Katedry Analizy Środowiska Wydziału Chemii Uniwersytetu Gdańskiego, Prorektorem UG ds. Nauki i Współpracy z Zagranicą.

TEMAT NUMERU

Zastosowanie adsorpcji i filtracji membranowej w oczyszczaniu odcieków z ustabilizowanych składowisk odpadów komunalnych

Nowe regulacje prawne dotyczące gospodarki odpadami komunalnymi ograniczają możliwość składowania odpadów, jednak w Polsce jest to nadal powszechna metoda ich zagospodarowania. W pracy scharakteryzowano odcieki powstające na składowiskach oraz opisano wybrane fizykochemiczne metody ich oczyszczania. Artykuł dostępny również w wersji anglojęzycznej.

TECHNIKI I BADANIA LABORATORYJNE

Rozwój metodyk oznaczania leków stosowanych w medycynie w stałych próbkach środowiskowych

Problem wszechobecności leków stosowanych w medycynie w środowisku naturalnym jest powszechnie znany i szeroko dyskutowany w literaturze naukowej. Skutkuje on stale rozszerzającym się zjawiskiem lekooporności i spadkiem skuteczności leczenia ludzi, a także potwierdzonym, negatywnym wpływem na środowisko. Aktualnie badania dotyczące oceny stopnia zanieczyszczenia pozostałościami leków środowiska wodnego są realizowane w wielu krajach na świecie. Znacznie mniej danych odnosi się do stałych próbek środowiskowych. Wynika to z trudności analitycznych i braku odpowiednich metodyk oznaczania niskich stężeń leków (rzędu ng/g) w tak złożonych matrycach. Celem niniejszego artykułu jest omówienie zagadnień związanych z rozwojem metodyk oznaczania leków w stałych próbkach środowiskowych.

Biofilmy w przemyśle rozlewniczym – specyfika, metody monitoringu i sposoby zapobiegania

Tworzenie biofilmu na granicy między powierzchnią materiału a wodą jest zjawiskiem częstym, występującym zarówno w warunkach naturalnych, jak i przemysłowych. Materiały w systemach dystrybucji wody to idealne powierzchnie do kolonizacji drobnoustrojów, a tworzący się biofilm jest przyczyną wielu problemów w przemyśle rozlewniczym. Do głównych czynników wpływających na intensywność tworzenia biofilmu należą: temperatura, dostępność składników odżywczych, warunki przepływu oraz właściwości materiału. Artykuł obejmuje główne tezy wykładu wygłoszonego na konferencji firmy IDEXX „Badania mikrobiologiczne wody – wyzwania, trendy, możliwości” 13 października 2016 r. we Wrocławiu.

Polichlorowane bifenyle (PCB) jako zagrożenie dla żywności

Polichlorowane bifenyle (PCB), podobnie jak dioksyny oraz ich pochodne, należą do grupy związków chemicznych powszechnie uważanych za najbardziej niebezpieczne dla ludzkiego organizmu, głównie ze względu na ich właściwości fizykochemiczne, trwałość oraz odporność na degradację. Główną drogą ich absorpcji jest żywność, w której są gromadzone. Część z nich jest metabolizowana przez organizm oraz wydalana, jednak znaczna ich ilość jest akumulowana w tkance tłuszczowej. Długotrwała ekspozycja organizmu na PCB skutkuje zaburzeniami w pracy układów: nerwowego, hormonalnego, immunologicznego oraz rozrodczego. W artykule przedstawiono charakterystykę polichlorowanych bifenyli w aspekcie ich występowania w żywności oraz związanych z tym skutków.

Bakteryjne lotne związki organiczne – nowe możliwości w diagnostyce i terapii – cz. II

Badania nad bakteryjnymi lotnymi związkami, zwłaszcza o charakterze organicznym (VOCs), stały się bardzo istotne z powodu ich biokompatybilności, biodegradowalności i bogactwa możliwości aplikacyjnych. Bakteryjne lotne metabolity, na ogół pochodzenia metabolizmu wtórnego, mogą wpływać negatywnie lub pozytywnie względem innych organizmów. Pewne związki VOCs działają przeciwbakteryjnie i przeciwgrzybicznie. Inne zaś funkcjonują jako czynniki promujące wzrost i rozwój roślin i/lub użytecznych mikroorganizmów glebowych czy też jako czynniki stymulujące systemiczną oporność roślin. Nieliczne bakteryjne VOCs znane są jako związki semichemiczne i mogą istotnie wpływać na zachowania owadów i innych stawonogów (repelenty lub atraktanty). W przyszłości takie związki mogą stać się obiecującymi biomarkerami w diagnostyce laboratoryjnej, terapeutykami w lecznictwie ludzi i zwierząt lub czynnikami stosowanymi w biokontroli fitopatogenów i liczebności organizmów szkodliwych przynoszących poważne straty w rolnictwie.

WIZYTA W LABORATORIUM

Tradycja i jakość – Laboratorium Centralne AQUA S.A.

AQUA S.A. w Bielsku-Białej jest spadkobierczynią bogatej tradycji bielskich wodociągów. W strukturach Spółki funkcjonuje Laboratorium Centralne zajmujące się badaniem jakości dostarczanej wody oraz oczyszczanych ścieków.

INSTRUKCJE I PROCEDURY

Clostridium perfringens – oznaczanie metodą filtracji membranowej

Artykuł poświęcony jest oznaczaniu Clostridium perfringens metodą filtracji membranowej zgodnie z PN-EN ISO 14189:2016-10.

INFRASTRUKTURA I TECHNOLOGIE

Pomieszczenia czyste – aspekty wykończenia i sterylizacji w kontekście bezpieczeństwa użytkowania

Pomieszczenia czyste są obiektami złożonymi o dużym nasyceniu wysokich technologii. Znalazły one zastosowanie w różnych gałęziach współczesnego przemysłu oraz nauki. Poziom czystości wpływa zarówno na bezpieczeństwo użytkowania, jak również wytwarzania i jakość produktu.

WYDARZENIA

Perspektywy rozwoju laboratoriów badawczych - relacja z II edycji wydarzenia

II Konferencja „Perspektywy rozwoju laboratoriów badawczych – technologie, jakość, infrastruktura” została zorganizowana przez redakcję „Laboratorium – Przeglądu Ogólnopolskiego” 9-10 marca w Poznaniu. Partnerami merytorycznymi konferencji były Poznański Park Naukowo-Technologiczny oraz Polskie Centrum Akredytacji. Poza wykładami niezwykle atrakcyjna i przydatna dla uczestników była także część praktyczna, tj. zwiedzanie laboratoriów PPNT

Debata ekspercka PCA. Od akredytacji „papierowej” do akredytacji kompetencji

W związku z nowelizacją normy ISO/IEC 17025 Polskie Centrum Akredytacji organizuje cykl debat eksperckich, których celem jest przybliżenie zapisów normy, a w konsekwencji usprawnienie procesu akredytacji w odniesieniu do nowych zapisów. Pierwsze ze spotkań odbyło się 23 marca w Warszawie w Centrum im. Adama Smitha.

Przydatność kliniczna medycznej diagnostyki laboratoryjnej

Trzecia edycja konferencji „Przydatność kliniczna medycznej diagnostyki laboratoryjnej” odbyła się 30-31 marca br. w Katowicach.

Targi EuroLab 2017 – współpraca świata nauki i biznesu

EuroLab to największe i najważniejsze w Polsce wydarzenie skierowane do branży laboratoryjnej. Podczas 19. edycji Targów uczestnicy mieli okazję zapoznać się z ofertami 142 wystawców z 13 krajów oraz wysłuchać interesujących wystąpień w ramach bogatej oprawy merytorycznej.

Monitoring i analiza wody – sprawozdanie z konferencji

5. Konferencja Naukowa „Monitoring i analiza wody. Chromatograficzne metody oznaczania substancji o charakterze jonowym”, odbyła się 2-4.04.2017 r. w Łysomicach k. Torunia. Zapraszamy do zapoznania się z relacją.

Kalendarium wydarzeń

FELIETON NIEDZICKIEGO

Przygotowanie prezentacji na ekranie