Laboratorium - Przegląd Ogólnopolski wydanie nr 5-6/2013
Laboratorium - Przegląd Ogólnopolski wydanie nr 5-6/2013

Bieżące wydanie, którego tematem wiodącym jest żywność, woda i farmacja, rozpoczynamy od rozmowy z kierownikiem Specjalistycznego Laboratorium Analityki Cukrowniczej, działającego w strukturach Politechniki Łódzkiej, Wydziału Biotechnologii i Nauk o Żywności, Instytutu Chemicznej Technologii Żywności – dr. inż. Maciejem Wojtczakiem, który wskazuje na możliwości szerokiego zastosowania buraka cukrowego poza podstawowym, tj. uprawą w celu otrzymania cukru białego (str. 8–10). Wszystkich Państwa zapraszam do zapoznania się z publikacją dr. hab. Rajmunda Michalskiego z Instytutu Podstaw Inżynierii Środowiska PAN, który w artykule Techniki łączone w analityce specjacyjnej wyjaśnia, że: „Oznaczanie niskich stężeń analitów, szczególnie w próbkach o obciążonej matrycy, wymaga stosowania złożonych i wyrafinowanych metod i technik analitycznych. Najnowsze trendy w tym zakresie dotyczą tzw. technik łączonych (…), które w analityce specjacyjnej znajdują coraz szersze zastosowania m.in. w ochronie środowiska, biochemii, geologii, medycynie, farmacji czy kontroli jakości produktów żywnościowych”. O nowych przepisach prawnych w laboratoriach przeczytają Państwo w publikacji przedstawicieli Inspektoratu BHP Uniwersytetu Jagiellońskiego, którzy na stronach 14–16 zwracają szczególną uwagę na stosowane w laboratoriach naukowych substancje niedopuszczone do obrotu lub środki psychoaktywne niektórych kategorii, podkreślając wagę złożenia do organów rządowych nowych informacji lub uzyskania nowego zezwolenia. W dziale dotyczącym diagnostyki laboratoryjnej przeczytają Państwo m.in. o znaczeniu zastosowania diagnostyki molekularnej alergii, czyli tzw. diagnostyki epitopowej, która polega na oznaczaniu swoistych IgE dla poszczególnych epitopów alergenowych, co pozwala na rozróżnienie „prawdziwej” alergii na konkretny alergen od objawów wywołanych przez reakcje krzyżowe oraz na ocenę ryzyka wystąpienia groźnych reakcji systemowych po kontakcie z badanym alergenem, o czym pisze dr n. farm. Sławomir Białek z Zakładu Laboratoryjnej Diagnostyki Medycznej, Katedry Biochemii i Chemii Klinicznej, WUM. W publikacji pracowników Politechniki Łódzkiej, Instytutu Podstaw Chemii Żywności, powstałej we współpracy z przedstawicielami Polmos Żyrardów, opisano wyniki porównania składu chemicznego estylatów z maceratów spirytusowych oraz olejków eterycznych ze świeżego korzenia chrzanu pospolitego (Armoracia rusticana) z surowca poddanego sonifikacji lub działaniu preparatu enzymatycznego Mucor circinelloides. Dodatkowo porównano cechy organoleptyczne produktów. „Woda jest jednym z ważnych odnawialnych zasobów naturalnych i cennym związkiem mineralnym” – przeczytamy w artykule dr Katarzyny Guz-Regner, która na stronach 64–66, w dziale „Laboratorium środowiskowe”, prezentuje nowoczesne metody dezynfekcji wody, które mają na celu wyeliminowanie wszelkich zagrożeń chemicznych i mikrobiologicznych. Z niektórymi z Państwa niebawem uda nam się spotkać podczas XIX Sympozjum Klubu POLL AB „Zarządzanie wynikami pomiarów w laboratorium badawczym i wzorcującym” (13–15.05, Kołobrzeg), liczę jednak, że z innymi będziemy mieli okazję wymienić się spostrzeżeniami podczas kolejnych wydarzeń branżowych. Elżbieta Kowacka redaktor naczelna

AUDYT

Zawartość cukru w cukrze

Z tymi słowami kojarzy nam się kultowa projekcja Stanisława Barei „Poszukiwany, poszukiwana” i choć do dziś bawi nas to stwierdzenie, powinniśmy wiedzieć, że to nie tylko film i zadanie dla Wojciecha Pokory w roli Marysi, a codzienność pracowników – działającego w strukturach Politechniki Łódzkiej Wydziału Biotechnologii i Nauk o Żywności, Instytutu Chemicznej Technologii Żywności – Specjalistycznego Laboratorium Analityki Cukrowniczej, o czym opowiadają dr inż. Maciej Wojtczak, kierownik Laboratorium, i mgr inż. Aneta Antczak-Chrobot – opiekun pracowni chromatograficznej.

W laboratorium

Techniki łączone w analityce specjacyjnej

Oznaczanie niskich stężeń analitów, szczególnie w próbkach o obciążonej matrycy, wymaga stosowania złożonych i wyrafi nowanych metod i technik analitycznych. Najnowsze trendy w tym zakresie dotyczą tzw. technik łączonych, w których metody separacyjne łączone są z różnymi metodami detekcji. Zasadniczą zaletą technik łączonych wykorzystywanych w analityce specjacyjnej jest możliwość jednoczesnego oznaczania różnych form tego samego pierwiastka, często istotnie różniących się właściwościami toksykologicznymi. Techniki łączone w analityce specjacyjnej znajdują coraz szersze zastosowanie m.in. w ochronie środowiska, biochemii, geologii, medycynie, farmacji czy kontroli jakości produktów żywnościowych.

Ryzyko zakażeń zawodowych w laboratorium mikrobiologicznym

Pracownicy laboratorium mikrobiologicznego narażeni są na zawodowe infekcje nabyte w laboratorium. Ryzyko dotyczy wszystkich pracowników, którzy mają ciągły kontakt z drobnoustrojami chorobotwórczymi, niezależnie od ich doświadczenia zawodowego.

DIAGNOSTYKA LABORATORYJNA

Diagnostyka genetyczna zakażeń wirusem HIV-1

Opisano nowoczesną diagnostykę molekularną zakażeń HIV-1: diagnozowane cechy wirusa (mutanty o zmienionej wrażliwości na leki, warianty tropowe, subtypy) oraz technologie i testy genetyczne (amplifikacja DNA/RNA, sekwencjonowanie, analiza filogenetyczna). Omówiono punkty czasowe badań oraz rolę wyników w planowaniu terapii.

Hemoliza jako podstawowy problem przedanalityczny

Hemoliza jest najczęstszym i najbardziej znanym czynnikiem przedanalitycznym wpływającym na wyniki oznaczeń wykonywanych w laboratoriach analitycznych. Hemoliza egzogenna może być wynikiem niewłaściwego pobrania, transportu lub postępowania z próbką. Fałszywie zawyżony lub zaniżony wynik oznaczenia z powodu interferencji pochodzącej od hemolizy zwiększa ryzyko błędnej diagnozy pacjenta.

LABORATORIUM PRZEMYSŁOWE

Zamienniki tłuszczu na bazie węglowodanów

W ostatnim czasie obserwuje się wzrost zainteresowania konsumentów żywnością prozdrowotną, w tym żywnością o obniżonej wartości kalorycznej. W tej produkcji stosuje się różnego typu zamienniki tłuszczu, wśród których dominujące miejsce zajmują maltodekstryny. W artykule scharakteryzowano zamienniki tłuszczu na bazie węglowodanów ze szczególnym uwzględnieniem maltodekstryn. Ponadto omówiono cechy, jakimi powinien się charakteryzować dobry zamiennik tłuszczu, oraz trudności wynikające z ich stosowania w produkcji żywności niskokalorycznej.

Substancje wzmacniające smak i zapach

Substancje dodatkowe pomimo sceptycznego podejścia konsumentów są powszechnie stosowane jako dodatki do żywności. Pełnią one różne funkcje w produktach spożywczych, m.in. nadają pożądane cechy reologiczne i sensoryczne żywności oraz przedłużają ich trwałość. Jedną z grup dodatków do żywności stanowią wzmacniacze smaku i zapachu. W artykule przedstawiono role wzmacniaczy smaku i zapachu z grupy glutaminianów oraz rybonukleotydów jako substancji dodatkowych w żywności.

LABORATORIUM ŚRODOWISKOWE

Nowoczesne metody dezynfekcji wody - cz.I

Woda jest jednym z ważnych odnawialnych zasobów naturalnych i cennym związkiem mineralnym. Woda pitna pozyskiwana jest głównie z wód powierzchniowych po uprzednich złożonych procesach jej oczyszczania i uzdatniania. Procesy te mają na celu wyeliminowanie wszelkich zagrożeń chemicznych i mikrobiologicznych. Ważnym i końcowym etapem uzdatniania wody konsumpcyjnej jest jej dezynfekcja. Proces dezynfekcji wody może być przeprowadzony metodami chlorowania, ozonowania i/lub przy użyciu promieniowania ultrafi oletowego.

Mobilność metali/metaloidó w środowisku gruntowym - tereny pogórnicze

W artykule przedstawiono wyniki badań gleb przeprowadzanych na terenach wokół nieczynnego zwałowiska odpadów pogórniczych 1/R w Zabrzu. W badaniach wykonywano oznaczenia wybranych metali, wykorzystując spektrometr EDXRF. Przeprowadzono badania, które pozwoliły odpowiedzieć na pytanie, w jaki sposób składowane przez wiele lat na zwałowiskach odpady wpływają na zmianę zasolenia oraz stężenia metali ciężkich w glebach w zależności od odległości od zwału.

WYDARZENIA

Kalendarium wydarzeń

W związku z wejściem w dniu 25 maja 2018 roku nowych przepisów w zakresie ochrony danych osobowych (RODO), chcemy poinformować Cię o kilku ważnych kwestiach dotyczących bezpieczeństwa przetwarzania Twoich danych osobowych. Prosimy abyś zapoznał się z informacją na temat Administratora danych osobowych, celu i zakresu przetwarzania danych oraz poznał swoje uprawnienia. W tym celu przygotowaliśmy dla Ciebie szczegółową informację dotyczącą przetwarzania danych osobowych.
Wszelkie informacje znajdziesz tutaj.
Zachęcamy również do zapoznania się z naszą nową Polityką Prywatności.
W przypadku pytań zapraszamy do kontaktu z naszym Inspektorem Ochrony Danych Osobowych pod adresem iodo@elamed.pl

Zamknij