Naukowcom, w tym zespołowi z UJ, udało się zbudować nanometrowej wielkości białkową klatkę, w której fragmenty z białek spięte są jonami złota.

Naukowcom, w tym zespołowi z UJ, udało się zbudować nanometrowej wielkości białkową klatkę, w której fragmenty z białek spięte są jonami złota. Badacze otrzymali bryłę "matematycznie niemożliwą" - niemal regularny wielościan archimedesowy. Rozwiązanie może się przydać np. do dostarczania leków do komórek.

 

Zespołowi kierowanemu przez prof. Jonathana Heddle`a z Małopolskiego Centrum Biotechnologii Uniwersytetu Jagiellońskiego udało się zaprojektować i zbudować niespotykaną w przyrodzie białkową klatkę o średnicy 22 nanometrów.

 

Taki maleńki, pusty w środku kompleks białkowy ma ciekawe właściwości. "Jest niewiarygodnie stabilny" - mówi w rozmowie z PAP prof. Heddle. Klatka nie rozpadnie się nawet, jeśli będzie gotowana w wodzie przez kilka godzin. A w dodatku jest odporna na działanie kwasów i zasad (pH 3-12).

 

Naukowcy liczą na to, że w takich klatkach będzie można dostarczać do komórek potrzebne substancje i w warunkach kontrolowanych je uwalniać. We wnętrzu białkowej klatki - o wielkości zbliżonej do wirusa - można zamknąć niezwykłe skarby. Zmieści się tam nawet kilkadziesiąt cząsteczek białka, kwasy nukleinowe czy np. leki. Choć obiekt jest stabilny, to świetnie wiadomo, jak taką "złotą klatkę" otworzyć. Wiązania ze złotem rozpadają się bowiem w warunkach, jakie panują chociażby wewnątrz komórki.

 

Białkowe podjednostki tworzące tę strukturę nie są ze sobą sklejone ani splątane, jak to zwykle w białkach bywa. Połączone są ze sobą bardzo elegancko - jedynie dzięki wiązaniom z jonów złota. Dzięki temu z białek takich łatwiej wytwarzać struktury o kontrolowanych kształtach. Zaprojektowana przez zespół białkowa “złota klatka” składa się z 264 jednakowych białek (TRAP) spiętych w 11-kątne pierścienie. 24 takie pierścienie łączy ze sobą 120 pojedynczych jonów złota.

 

Wydawać się może, że złoto - w końcu metal szlachetny - nie reaguje z innymi pierwiastkami. Prof. Heddle tłumaczy jednak, że nanocząstki złota oraz jony tego pierwiastka są w stanie wchodzić w reakcję. I tę właśnie właściwość naukowcy wykorzystali do budowy całkiem nowatorskich klatek białkowych.

 

Naukowcy nie tylko zaprojektowali białko, ale również wyprodukowali je, dokładnie poznali jego strukturę i zbadali jego właściwości. W dalszych badaniach chcą modyfikować swoje białkowe "złote klatki" tak, by nadawać im kolejne pożądane właściwości. Np. takie, które bezpiecznie zaprowadzą taką białkową szkatułkę w pożądane miejsce w organizmie i w odpowiednim momencie ją otworzą.


 

PAP - Nauka w Polsce, Ludwika Tomala

 

W związku z wejściem w dniu 25 maja 2018 roku nowych przepisów w zakresie ochrony danych osobowych (RODO), chcemy poinformować Cię o kilku ważnych kwestiach dotyczących bezpieczeństwa przetwarzania Twoich danych osobowych. Prosimy abyś zapoznał się z informacją na temat Administratora danych osobowych, celu i zakresu przetwarzania danych oraz poznał swoje uprawnienia. W tym celu przygotowaliśmy dla Ciebie szczegółową informację dotyczącą przetwarzania danych osobowych.
Wszelkie informacje znajdziesz tutaj.
Zachęcamy również do zapoznania się z naszą nową Polityką Prywatności.
W przypadku pytań zapraszamy do kontaktu z naszym Inspektorem Ochrony Danych Osobowych pod adresem iodo@elamed.pl

Zamknij